De discussie over de reductie van het aantal bemanningsleden loopt inmiddels al tientallen jaren. Het werd indertijd tijd met de stealth term 'rationalisering' aangeduid. Op 3 oktober 1978 kreeg het officiële vorm toen de Minister van V&W het 'Overkoepelende Orgaan Rationalisering-Overleg' (ORO) oprichtte. De discussie werd beperkt tot de Grote Handelsvaart. Het was een tripartiet overleg tussen Directoraat Generaal Scheepvaart, de KNRV en de Federatie van Werknemersorganisaties in de Zeevaart. Niet alleen de bedrijfsvoering aan boord maar ook dat van het walbedrijf moest onder de loep genomen worden. Onder andere moest de sociale positie van zeevarenden hierbij aan de orde komen.
Ik heb nog met de wtk gevaren die het Project Lange Adem (PLA) leidde, Osinga dacht ik. Wij kregen bij Radio Holland het blad van Shell Tankers 'Tussen Schip en Ka' toegezonden en ik heb zo de zaak kunnen volgen, ook al omdat ik lang op Shelltankers gevaren had. Er werden tevens speciale PLA-uitgaves uitgebracht in die tijd.
In 1980 werden er bij de RSV werf 'Verolme Heusden' twee produkttankers besteld waarbij in het ontwerpstadium reeds rekening werd gehouden met het PLA. Ik dacht dat dit de Caurissa, bnr 986 en de Cardissa, bnr 987 waren die respectievelijk in 1982 en 1983 in de vaart kwamen. Er waren op deze schepen extra voorzieningen ten behoeve van het PLA voorzien. De schepen konden met onbemande machinekamer varen en er was een 'speciale' radar aan boord. Wat dit laatste met het PLA te maken heeft is mij niet geheel duidelijk, maar een goede radar is natuurlijk nooit weg. Een extra voorziening was dat alle hutten van dezelfde standaard waren en ook dat alle gehuwde opvarenden hun vrouwen op de reis konden meenemen. Verder was er één gemeenschappelijke messroom voor de officieren en gezellen.
Al vanaf 1976 werd door Shell Tankers B.V. met het PLA geëxperimenteerd. Dat is dus 36 jaar geleden. Het project had tot doel, zo werd geargumenteerd, om aan boord tot betere sociale en economische verhoudingen te komen.

Zo ging dat in mijn tijd op de
Ondina van Shell Tankers. Iedereen in witte uniformen en de bediendes ook. Er zal nu wel voorzien worden in gevriesgedroogd astronautenvoer en diepvriesmaaltijden. Zelf opwarmen natuurlijk.......
Ferry