Zeemanstaal

Een gezellig, leuk en informatief Scheepvaartforum
Gebruikersavatar
tina
Berichten: 1931
Lid geworden op: 22 sep 2004 10:54
Locatie: Almere-Haven

Zeemanstaal

Bericht door tina » 01 feb 2007 02:52

GERAADPLEEGDE BRONNEN:

HANDBOEK DER NEDERLANDSCHE TAAL DEEL 2

DE SOCIOLOGISCHE STUCTUUR ONZER TAAL II

JAC. VAN GINNEKEN

COPYRECHT: 2003

TIENDE HOODSTUK: ZEEMANSTAAL.
Laatst gewijzigd door tina op 02 feb 2007 03:41, 1 keer totaal gewijzigd.


Jos Komen (R.I.P)

Bericht door Jos Komen (R.I.P) » 02 feb 2007 15:50

Hallo Tina,
Ik vind het toch overbodig om dit allemaal op Kombuispraat te zetten.
Als er iemand dit graag door wil spitten, dan is deze link toch voldoende?
All the best
Jos

http://www.dbnl.org/tekst/ginn001hand02 ... 02_012.htm

Gebruikersavatar
Theo Horsten (R.I.P.)
Berichten: 7820
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Bericht door Theo Horsten (R.I.P.) » 02 feb 2007 17:44

Dat is inderdaad nutteloos, terwijl de site waar de link naar verwijst juist zo waardevol is. Ik heb daar in de afgelopen jaren al heel wat in zitten spitten. Deze tekst is een van de vele waardevolle teksten die te vinden zijn in De digitale bibliotheek der Nederlandse letteren. Een schat aan informatie op alle gebied. De rood gekleurde tekst kun je aanklikken.

Dit speciale gedeelte komt uit het Handboek der Nederlandse taal en waar het bij deze tekst eigenlijk allemaal om gaat, is de slotconclusie:
EN HIERMEE MEEN IK BEWEZEN TE HEBBEN, DAT VAN 2355 NEDERLANDSCHE ZEEMANSTERMEN, DIE ALTHANS EEN PAAR EEUWEN OP ONZE VLOOT MIN OF MEER ALGEMEEN IN GEBRUIK ZIJN GEWEEST, ER NIET MINDER DAN 1947 IN EEN, TWEE, DRIE, VIER, VIJF, ZES, ZEVEN, ACHT, NEGEN OF TIEN ANDERE EUROPEESCHE TALEN ZIJN OVERGENOMEN.
Dát is interessant. (Vet en rood is van mij.)


:)
Omnia transit sed navigare necesse est

Gebruikersavatar
Derk Gotink
Berichten: 1379
Lid geworden op: 03 sep 2004 21:47
Locatie: Hilversumse Meent

Bericht door Derk Gotink » 02 feb 2007 17:59

Theo bedankt,

Staat nu bij mijn NaSlagWerk
Morse is uit !!
Mayday is in !!

Gebruikersavatar
tina
Berichten: 1931
Lid geworden op: 22 sep 2004 10:54
Locatie: Almere-Haven

Bericht door tina » 02 feb 2007 18:16

Beste Jos en Theo,
Als het niets toevoegd aan het forum,mag het van mij weggehaald worden en alleen de link laten staan
MVG Tina.

Gebruikersavatar
Theo Horsten (R.I.P.)
Berichten: 7820
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Bericht door Theo Horsten (R.I.P.) » 02 feb 2007 18:54

Goed begrijpen, Tina: zeemanstaal is interessant en dat de Nederlandse termen in zoveel andere talen zijn opgenomen, bewijst hoe belangrijk we vroeger als zeevarend land waren. Het Russisch barst bijvoorbeeld van de Nederlandse woorden, allemaal dankzij Czaar Peter die in Nederland - samen met nog een hele ploeg Russen - scheepsbouw kwam leren. Niet in Zaandam, want in dat huisje woonde hij maar een week, maar in Amsterdam, op Kattenburg. Die mensen namen veel Nederlandse woorden mee naar Rusland. Noord, zuid, oost en west zijn zonder meer overgegaan in het Russisch, hoewel je je kunt afvragen wat ze daar voor die tijd dan tegen zeiden, maar ook kabeltouw, kok, kombuis, sluis, steven, kiel, schipper, mast, vlaggenstok, bootsman, matroos en ik weet niet wat al meer. Alleen dat is al een studie waard.

De Engelsen spreken nog steeds van "taffrail log" als ze een sleeplog bedoelen. Dat is afkomstig van "tafereel", een afbeelding, en zo werd het fraai versierde en gebeeldhouwde platte achterschip dan in de wandeling weer genoemd.

Behalve de scheepvaarttermen zijn er uiteraard nog heel wat Nederlandse woorden naar andere talen gegaan. Probeer maar een na te gaan waar die typisch Amerikaanse uitdrukking "the whole kit and caboodle" vandaan komt. Zo eten ze zich trouwens ook sinds jaar en dag klem aan de "coleslaw". :)

Taal is leuk.
Omnia transit sed navigare necesse est

Gebruikersavatar
Harry G. Hogeboom
Berichten: 11721
Lid geworden op: 22 jul 2004 02:07
Locatie: Canada

Taal

Bericht door Harry G. Hogeboom » 04 feb 2007 04:39

Hallo Theo,

Ja "Taal is leuk"

Je bent zo van " Jan Kaas" naar " Yankees" als je het vlug zegt! :wink: :wink:
MVG HGH.
"Don't sweat the small stuff"

Gebruikersavatar
Theo Horsten (R.I.P.)
Berichten: 7820
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Bericht door Theo Horsten (R.I.P.) » 04 feb 2007 06:52

Zo is dat, Harry.
En van "daalder" naar "dollar". :D
Of van Brooklyn naar Breukelen, wat toch een heel eind is. :roll:
Omnia transit sed navigare necesse est

Gebruikersavatar
tina
Berichten: 1931
Lid geworden op: 22 sep 2004 10:54
Locatie: Almere-Haven

Bericht door tina » 04 feb 2007 09:42

Beste Theo,
Ik bestudeerd al een paar jaar deze woordenlijst(en) en daardoor zijn een hoop termen,waar je eigenlijk geen weet van heb,duidelijker geworden,vooral de vergeten uitdrukkingen,die je tegen komt,denk ik altijd "Zo was het" en gaan over tot orde van de dag.
MVG Tina.

Harry Bernd (R.I.P.)
Berichten: 978
Lid geworden op: 10 jul 2006 11:44
Locatie: Delfzijl

Bericht door Harry Bernd (R.I.P.) » 04 feb 2007 11:54

De russen zijn altijd al goed geweest in het overnemen van andere woorden.Zo is het russische woord voor sleepboot bugsier,blijft de vraag hebben de russen dat woord gejat of die jongens in Hamburg.
Harry

Gebruikersavatar
Theo Horsten (R.I.P.)
Berichten: 7820
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Bericht door Theo Horsten (R.I.P.) » 04 feb 2007 13:48

Hallo Harry,

"Boegseren" is een goed Nederlands woord voor "slepen" en dan speciaal het slepen met sloepen zoals dat bij windstilte wel werd gedaan, bijvoorbeeld in de doldrums. Volgens Van Dale is het afkomstig van het Portugese puxar, trekken.
  • boegseren
  • boegseeranker
  • boegseerlijn
  • boegseersloep
  • boegseerboot
  • boegseerder
Ik denk dat de Russen dit ook uit Nederland hebben meegenomen.

Zoals ik al zei, Tina: zeemanstaal is ookinteressant. Gewoon spitten in woordenboeken en encyclopedieën zonder iets speciaals te zoeken, is leuk werk. En leerzaam.
Omnia transit sed navigare necesse est

Gebruikersavatar
Harry G. Hogeboom
Berichten: 11721
Lid geworden op: 22 jul 2004 02:07
Locatie: Canada

Taal

Bericht door Harry G. Hogeboom » 04 feb 2007 17:29

Hallo Tina, Theo, et all,

Om nog heel even verder te borduren op dit onderwerp en de vele facetten die er dan bij te pas komen schiet het volgende voorbeeld me te binnnen:

Toen " Schouten en Lemaire" zonodig "rond Zuid Amerika" moesten in 16???? of weet ik veel EN daar ergens in Zuid Argentinie in de monding van rivier met redelijk groot verval, een van hun 2 scheepjes KOMPLEET in de brand staken toen ze de "baard er af branden" gaven ze "en passant" ( dus dat is terwijl ze er aan voorbij gingen oftewel passeerden!!) namen als " Staten Eiland, Kaap Hoorn etc." aan de diverse geografische punten.
En als je kaarten en zeekaarten een beetje bestudeerd dan zijn de voorbeelden onuitputtelijk.
Als Nederlanders met b.v. ook " Kaap de Goede Hoop" op een ander kontinent doen we toch leuk mee :wink:

Met de regelmaat van de klok spreek ik personen op dit soort onderwerpen die ABSOLUUT geen idee hebben dat b.v. " Cabo de Hornos" uut Hoorn in Noord Holland komt en " Staten Island" een referentie is naar de "Staten van de Nederlandse Republiek" toendertijd.

Harlem, de wereldberoemde wijk van "New York" komt van Haarlem, om nog maar eens een andere kreet te slaken.

Verder wordt het vaak nog interessanter, al naar gelang je meerdere talen beheerst om de "onderlinge relatie van woorden en of uitdrukkingen" te onderkennen.
Heel bekend, maar wel een typisch voorbeeld is:

Engels house. kirk. (church beter bekend)
Nederlands huis. kerk.
Duits haus. kirke.

Terwijl ik voor geen meter de Griekse taal beheers vond ik het altijd facinerend, tijdens mijn Griekse periode met de jongens van Archirodon en Condreco om een hele straal Grieks te horen waar ik geen hout van snapte met woorden als " dredgepump" " radio" "engine" en andere "technische termen" er tussen door gelardeerd als "rozijnen in de pap"

" Talen" nemen woorden over als er om de een of andere reden een noodzaak toe is, Nederlanders zijn er "meesters in" want het is kennelijk tegenwoordig "cool" :wink: :roll: om te trachten "zoveel mogelijk Engelse kreten in een "Nederlands gsprek" te wringen om vooral toch maar duidelijk te maken "dat we meedoen" ( althans dat gevoel krijg ik vaak)

Wat dat betreft zijn de Belgen en beetje "taalvaster" met hun "hefschroefvliegtuig" t.o.v. de Nederlandse "helicopter" OF verbasterde Engelse " Chopper"
WE zullen ons er nu maar niet ingaan verdiepen wat die donderse Fransen ons allemaal geflikt hebben toen ze laat 1790's tot begin 1800's zonodig "En Pay Bas" de dienst uit moesten maken, daaaar hebben we NU nog een "buro" van overgehouden in plaats van een rechtgeaard
" bureau" en DAT kwam omdat:

" La plume de ma tante est sur le bureau de mon oncle" :wink: :roll: :D
MVG HGH.
"Don't sweat the small stuff"

roy
Berichten: 11278
Lid geworden op: 29 jan 2005 22:19
Locatie: Den Helder

Bericht door roy » 04 feb 2007 17:53

Niet van dat hele sombere Harry.
We hebben aan die Fransen toch ook maar mooi PROSTITUEE overgehouden. Als dat geen "score" is.................................

m.v.g. Roy

Gebruikersavatar
Theo Horsten (R.I.P.)
Berichten: 7820
Lid geworden op: 21 jul 2004 22:57
Locatie: N.Griekenland
Contacteer:

Bericht door Theo Horsten (R.I.P.) » 04 feb 2007 17:57

Hallo Harry,

Ik was even naar de mall, een beetje funshoppen met de kids, maar nu ben ik er weer. :D
Ja, dat is cool, al dat Engels. Heel sophisticated.

Grieken mengen heel wat andere talen door het Grieks en er zijn begrippen waar helemaal geen Grieks woord voor is. Griekenland is ook altijd erg Frans georiënteerd geweest - het hele Midden-Oosten trouwens en daar zitten we hier natuurlijk dicht tegenaan. Voor "smeedijzer" hebben ze zelf geen woord, dat is fer forge en een schokbreker is een amortiseur, om er zo maar een paar te noemen. Beton armé is er ook nog eentje. Taxichauffeurs spreken vrijwel nooit Engels, maar zo'n dikke twintig jaar geleden, toen ik me nog helemaal niet kon redden, trof ik in Athene regelmatig chauffeurs die vroegen of je soms Frans sprak. Nou gaat dat bij mij ook niet bepaald gesmeerd, maar het ging - toen - toch aardig beter dan Grieks.

Je vergeet in New York nog een hele mooie: Coney Island. Dat is van oorsprong Konijneneiland. :)
Omnia transit sed navigare necesse est

Gebruikersavatar
Harry G. Hogeboom
Berichten: 11721
Lid geworden op: 22 jul 2004 02:07
Locatie: Canada

Nieuw Amsterdam

Bericht door Harry G. Hogeboom » 04 feb 2007 18:17

Hallo Theo,

Tja ik raak de draad wel eens een beetje kwijt, maar dan raadpleeg ik even de notities van een van m'n reislustige voorvaderen Pieter Hogeboom die "d'r bie was" in de tijd dat het nog "Konijnen-Eiland" was.
Samen met nog een klussie andere "Jan Kazen" was ie in Kinderhook in 1699 van het toenmalige Nederlandse Nieuw Amsterdam en legde de eed van trouw af aan de toenmalige Koning Willem van Oranje.

Je ziet dus " aan ons heb het niet geleeeguh" maar ze hebben de hele handel verkwanseld an de Limeys voor een stukkie oerwoud in Zuid Amerika!! :roll: :roll:

Mazzel
MVG HGH.
"Don't sweat the small stuff"

Gebruikersavatar
Cor Leliard
Berichten: 3417
Lid geworden op: 20 sep 2004 17:57
Locatie: Breda

Bericht door Cor Leliard » 16 mar 2007 19:19

Hallo Allemaal,
Wim van der Moolen schreef ergens bij ---actueel nieuws---
iets over een bootsmanhoorn.
Daar heb ik nooit van gehoord maar wel van een bootsmansfluitje.
Dit wordt zover ik weet alleen bij de marine gebruikt.
Het blazen op zo'n fluitje noemt men--- pijpen----
Ik mag wel zeggen dat ik een goede pijper was,bij de marine natuurlijk,
Maar je krijgt wel mooie gezegdes door dit woord,
De commandant werd aan boord gepijpt,
De minister werd aan boord gepijpt etc etc.
groetjes uit Breda
Cor
Il parle Il a parle



Plaats reactie